Telekomünikasyon Sözlüğü

ACD (Otomatik Çağrı Dağıtımı): Bir veritabanından aldığı yönergeler doğrultusunda gelen çağrıları tanımlayan ve cevaplayan, sonra da bu çağrıları bir operatör veya aracıya yönlendiren özel bir telefon sistemi.

ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line ( Asimetrik Sayısal Abone Hattı )) : Sözcüklerinin baş harflerinden oluşan ADSL, bakır telefon hatları üzerinden genişband erişim sağlayan bir transmisyon teknolojisidir. Geniş bant erişim sağladığından dünyada internet kullanıcıları tarafından yaygın olarak kullanılmaktadır.

Anahtar : Telefon görüşmelerini düzenleyen ve aranan numaraya veya bir sonraki anahtara yönlendiren bir aygıt. Ayrıca faturalama ve kontrol amaçlı bilgi kaydı yapabilirler.

Call Center: Çağrı Merkezi sistemidir. Sistem gelen aramaların içerideki agentlara dağılımını yapar, sıraya sokar ve gerekli mesajları dinletir. Ayrıca toplam kaç çağrı gelmiş, kaçı cevaplanmış, kaç tanesi kapatmış, agent kaç saat çalışmış ve kaç çağrıya bakmış gibi çeşitli raporları alındığı bir sistemdir.

CLID/CLIP (Calling Line Identification / Calling Line Identification Presentation): Telefon aramalarında arayan numaranın gösterilmesi.

CLIR (Calling Line Identification Restriction): Telefon aramalarında arayan numara bilgisinin gizlenmesi / gösterilmemesi. Codec: IP ağları üzerinden ses iletiminde sesi gönderen tarafın sıkıştırması alıcı tarafta ise bu sıkıştırılmış paketlerin açılarak tekrar ses haline dönüştürülmesinin standartlarını belirler.

CTI: Telefon üzerindeki bilgileri PC?ye aktaran ve aradaki entegrasyonu sağlayan yazılımdır. Bir bilgisayarın gelen aramaları kabul ederek ve uygun yerlere yönlendirerek bir çağrı merkezi görevini yerine getirmesini sağlayan sistem.

Çağrı Bekletme: Kişinin bir telefon görüşmesi yaptığı sırada gelen ikinci bir aramanın olması durumunda alınan uyarı sinyali.

Çağrı Kayıt Yazılımı: Santralından yapılan görüşmelerin kaydını tutan ve bu kayıtları istenilen şekilde raporlandıran sistemdir.

Çağrı Yönlendirme: Kullanıcının bir telefonu alternatif bir yerde çalmak üzere programlamasına izin veren bir özellik; çağrı yönlendirme her zaman ya da belli bir telefonun meşgul olduğu ya da cevap vermediği durumlarda olduğu gibi sadece önceden belirlenen zamanlarda geçerli olabilir.

DECT (Digitally Enhanced Cordless Telecommunications): El cihazı ile baz ünitesi arası nda sayısal yayınla haberleşen kablosuz (telsiz) telefon.

DIGITAL (SAYISAL) : 0 ve 1?den oluşan ikili sayıları temsil eden bağımsız elektronik ya da optik titreşimler aracılığıyla bilgiyi depolama, işleme ve iletme yöntemi. Dijital iletim ve anahtar teknolojileri daima değişen analog sinyallere karşılık bilgiyi temsil eden bir dizi titreşimi kullanır. Analog ağlara kıyasla dijital ağlar daha fazla kapasite, otomatik hata düzeltme, hattın dinlenmesine karşı koruma hizmetleri sağlar ve daha az müdahaleye izin verirler. Sinyaller iletim için sayılara kodlanır.

DSL (Xdsl) : Başlıca iki kategorisi ADSL ve SDSL olan her türlü dijital abone hattını genel olarak tanımlar. xDSL teknolojisinin diğer iki türü, yüksek veri hızına sahip DSL (HDSL) ve çok hızlı DSL?dir.(VDSL). DSL teknolojileri bakır kablolar üzerinde veri paketlemek için gelişmiş modülasyon programları kullanırlar. Anahtar istasyonları arasında değil, sadece telefon anahtarlama istasyonundan bir evle ya da ofisle bağlantı kurmak için kullanıldıklarından bazen ?son mil teknolojileri? adıyla anılırlar.

EURO-ISDN : Avrupa Topluluğu ülkelerinin kurduğu ve Türkiye?nin de üye olduğu Avrupa Telekomünikasyon Standartları Enstitüsü (ETSI), üye ülkelerin ortak kullanımı için standartları Euro-ISDN adıyla belirlemiştir. Euro-ISDN Avrupa?daki birçok iletişim uygulaması için evrensel ve standart bir çözüm haline gelmiştir.

FXO (Foreign Exchange Office): Tıpkı analog bir telefon makinesi gibi telefon hatlarına (çevir sesi üreten hatlara) bağlanabilen, bu hatlara ahize açık / ahize kapalı bilgisini ve ses sinyallerini gönderebilen gateway portuna verilen genel addır. Gateway?lerin FXO portlarına telefon hatları veya santral dahili hatları bağlanarak gateway tarafından gelen görüşmenin bunlara aktarılması sağlanabilir.

FXS (Foreign Exchange Station): Gateway cihazlarının Analog bir telefon makinesi bağlamaya uygun, telefon makinesini çalıştıracak elektrik verebilen, çalma sinyali ve çevir sesi üretebilen ve telefon makinesinin ahizesinin açık veya kapalı olduğunu algılayabilen portuna verilen addır. Gatewaylerin FXS portlarına basit bir telefon makinesi veya telefon santralinin dış hattı bağlanarak görüşme yapılabilir.

Geri Arama: Abone, bir numarayı arayıp meşgul sesi duyduğunda, R5?i tuşlamaya davet edilir. Aranan hat müsait olduğunda, sistem aboneyi arayıp bağlantıyı sağlayacaktır.

İnternet Erişim Hattı: Aboneyi en yakın anahtara ya da yoğunlaştırıcıya bağlayan ağ elemanı. Genellikle kapalı devre şeklini alan ve bir çift bakır telden oluşan ve ayrıca fiber optik kabloları, mikrodalga bağlantıları ya da diğer teknolojileri kullanabilen bir erişim kanalı.

IP-VPN (Internet Protokolü Üzerinden Sanal Özel Ağ) : İnternet protokolü üzerinden erişilebilir kapalı,şifreli bağlantılar.

IP PBX: Aboneleri ve dış hatları ile IP protokolü üzerinden haberleşen tüm işlevlerini IP ile yapan telefon santrali. Klasik telefon santraline her dış hat ve her abone için bir kablo giderken, IP Telefon Santralleri, Yerel veya Geniş Alan Ağı?na bağlanır, abonelerini ve dış hatlarını ağ üzerindeki IP adresleri ile tanımlar. Bu sayede IP telefon santrali ile IP Telefonlar arasındaki mesafe önemsizleşir, aralarında IP ağı olan farklı coğrafi noktalarda bulunabilirler.

IP Telefon (IP Phone): Ses haberleşmesini IP Protokolü üzerinden gerçekleştiren telefon cihazı. Normal bir telefon cihazının doğrudan bir hatla telefon santraline bağlanması gerekirken, IP telefon cihazı, Yerel Alan Ağına bağlanır, ve IP adresine sahip olur. Bu telefona gönderilen çağrılar telefonun sahip olduğu IP adresine veri paketleri olarak iletilir.

ISDN (Integrated Services Digital Network): Tümleşik Hizmetler için Sayısal fiebeke kelimelerinin kısaltması olan ISDN, ses, görüntü ve veri bağlantısı için tek bir hattın kullanılmasını sağlar.

ISDN BRI (BA): Üzerinden aynı anda iki adet 64 Kbps?lik aktarım yapılabilen ISDN bağlantı türü. Başka bir deyişle bir ISDN BRI hat üzerinden 128 Kbps?lik veri transferi veya eş zamanlı iki telefon görüşmesi yapılabilir.

ISDN PRI (PA veya E1): Üzerinden aynı anda 30 adet 64 Kbps?lik aktarım yapabilen ISDN bağlantı türü. 64x30 = 2 Mbps?lik veri transferi veya 30 eş zamanlı telefon görüşmesi bir ISDN PRI bağlantı ile sağlanabilir.

IVR (Etkileşimli Sesli Yanıt): Kullanıcıya seçenek sunmak için, genellikle telefon hatlarında, önceden kaydedilmiş bir sesli mesaj veri tabanı kullanan iletişim sistemi.

LAN (Local Area Network): Yerel Alan Ağı. Bir şirket içindeki bilgisayarlar birbirleri ile haberleşebilmeleri için oluşturulan yerel alan ağına bağlanırlar. LCR (Least Cost Routing): En ucuz maliyetli yolu bulma. Bir telefon görüşmesinin tipine göre (şehirlerarası, milletlerarası veya GSM) önceden belirlenmiş en ucuz kanala gönderilmesi. LCR özelliği olan bir gateway cihazını telefon santraliniz ile telefon hatlarınız arasında konumlandırdığınızda uzak mesafe aramalarınızın daha ucuz olan VoIP ile şehir içi aramalarınızın ise normal telefon hatlarından gönderilmesini sağlayabilirsiniz.

LCR (Least Cost Routers): LCR otomatik yön seçim yazılımıdır. Bu yazılım kullanıcıların farklı şebekeler (Telekom, GSM, uluslararası operatörler gibi) üzerinden arama yaparken ayrı kodlar çevirmeden arama yapmasını sağlar.

PoP (Varlık Noktası) : Genellikle modem, dijital kiralık hatlar ve çok protokollü yönlendiriciler gibi bir grup iletişim ekipmanının bulunduğu alan.

PSTN : Analog ses verilerini taşıyan, bakır kablolara dayanan uluslar arası telefon sistemi. Bu sistem, ISDN gibi dijital teknolojilere dayanan daha yeni telefon ağlarına karşılıktır.

QoS (Quality Of Service): Üzerinden hem veri hem de ses paketleri geçen bir router?in ses paketlerini tanıyarak bunları bekletmeden öncelikli olarak gönderebilmesi özelliğidir.

Router (Yönlendirici): Bilgisayarlar arası veri haberleşmesinde veri paketlerini ulaşmaları gereken adreslerine göre yönlendiren gerekirse geçişini yasaklayabilen cihazlardır.

SIP (Session Initiation Protocol): Genellikle VoIP uygulamalarında kullanılan bir noktadan diğer bir noktaya veri aktarımını düzenleyen protokoldür. Ses taşımaz, sadece noktadan noktaya ses paketlerinin aktarımı için oturum açılmasını ve kapatılmasını düzenler.

Ücretlendirme Sinyali 12/16 KHz: Analog telefon hatlarında ISDN gibi sayısal veri akışı sağlanamadığından ücretlendirme bilgisi her kontör için 12 veya 16 KHz?lik bir sinyal olarak gönderilir. Görüşme sırasında duymadığımız bu sinyaller, telefon santralleri tarafı ndan algılanarak sayılır, görüşme süresince gelen bu sinyallerin toplam adedi o görüşmenin ücretini hesaplamakta kullanılır.

VoIP Gateway: Bir VoIP Gateway, telefon makinesi tarafından üretilen ses sinyallerini internet üzerinden iletilebilecek paketlere çevirir ve gönderir, karşı taraftan gelen veri paketlerini de açarak telefondan duyabileceğimiz sese dönüştürür. ?nternet bağlantı mıza bağlayacağımız bir VoIP gateway, internet üzerinden ses iletimi için ayrı bir geçiş kapısı demektir.

VPN (Sanal Özel Ağ): İletişim altyapısını paylaşan fakat TCP-IP?nin (Zaman Sıkıştırmalı Çoklama - İnternet Protokolü) kullanımına dayanan bir yapıyla, güvenli özel bir ağ olarak görev yapan veri ağı.

Yerel Ağ : Aboneyi en yakın anahtara ya da yoğunlaştırıcıya bağlayan ağ elemanı. Genellikle kapalı devre şeklini alan bir çift bakır telden oluşan ve ayrıca fiber optik kabloları, mikrodalga bağlantıları ya da diğer teknolojileri kullanabilen bir erişim kanalı.

WAN (Wide Area Network): Birbirinden farklı coğrafi yerlerde bulunan bilgisayarların birbirleri ile veri alışverişini sağlamak üzere oluşturulan bilgisayar ağı. Örneğin farklı şehirlerde bulunan şirket merkezi ve şubeler arasında veri haberleşmesi için bir Geniş Alan Ağı oluşturulması gereklidir.

Wi-Fi (Kablosuz Bağlantı): Sinyallerin, kablosuz ağ erişimi sağlamak için radyo frekansları veya kablosuz ağ kartlarını ve dağıtım soketlerini kullanarak kızıl ötesi üzerinden gönderildiği her türlü IEEE 802.11 radyo frekans ağını tanımlayan jenerik ad.